Enquête omgaan met conflicten over medezeggenschap

Met het afschaffen in 2013 van de verplichte gang naar de bedrijfscommissie als voorportaal voor een beroep op de rechter, was de verwachting dat het aantal zaken dat aan de rechter wordt voorgelegd zou toenemen. Dat blijkt echter in de praktijk niet het geval te zijn. De bedrijfscommissie heeft bovendien te maken gehad met een afname van het aantal bemiddelingsverzoeken. Betekent dit dat ondernemingsraden opeens geen geschillen meer hebben? Lossen zij hun geschillen op een andere wijze op? Of zijn zij wellicht onvoldoende bekend met de taken en werkzaamheden van de bedrijfscommissie?

Om meer inzicht te krijgen in hoe ondernemingsraden handelen bij conflicten waar zij binnen het eigen reguliere overleg niet uitkomen, is in 2016 een enquête gehouden onder medezeggenschapsorganen. Deze is in het najaar digitaal verspreid onder de medezeggenschapsorganen die bij de SER bekend zijn. Ook is de enquête via diverse vakbonden verspreid onder de bij hun bekende medezeggenschapsorganen. Aan de enquête is aandacht besteed via de vakmedia en sociale media.

Belangrijkste bevindingen uit de enquête

De enquête is 517 maal ingevuld. In overgrote meerderheid (84 procent) is deze ingevuld door leden van ondernemingsraden. Hieronder worden de belangrijkste bevindingen uit de enquête vermeld. Klik hier voor het volledige onderzoeksrapport.

  • Hoe vaak zijn er conflicten?
    Een meerderheid van de respondenten (61 procent) heeft de afgelopen vijf jaar met één of meer conflicten te maken gekregen waar men zelf niet uit kwam.
     
  • Conflict met wie?
    Het merendeel van de conflicten rond medezeggenschap vindt plaats tussen een OR en zijn bestuurder. Opvallend is dat conflicten tussen medezeggenschapsorganen of hun leden onderling op een tweede plaats staat. Daarnaast kunnen ook andere partijen bij conflicten betrokken zijn.
     
  • Hoe worden conflicten opgelost?
    In geval van een conflict waar een OR niet uit komt wordt vaak aan derden om advies, bijstand of een oordeel gevraagd. Dit kan iemand binnen de eigen organisatie zijn, maar meestal betreft het iemand of een orgaan buiten de eigen organisatie.
     
  • Bij wie wordt ondersteuning gezocht?
    Er is een scala aan personen of instanties waar men aanklopt voor ondersteuning. In grote lijnen zijn die onder te verdelen in twee groepen: adviesverleners (adviseurs, opleiders, vakbonden en advocaten) en geschillenbeslechters (rechters, arbiters, mediators en de bedrijfscommissie). In de meeste gevallen neemt een OR eerst contact op met een adviesverlener. Indien men er op deze wijze dan toch niet uitkomt, komt het regelmatig voor dat daarna een beroep wordt gedaan op een geschillenbeslechter. Ook komt het voor dat men direct een beroep doet op (een vorm van) geschillenbeslechting. In veel gevallen is er ook sprake van een combinatie van adviesverleners of geschillenbeslechters. De keuze voor de adviseur wordt in veel gevallen ingegeven door positieve of negatieve ervaringen uit het verleden.
     
  • Positie bedrijfscommissie?
    Binnen het geheel van personen en instanties waarop een beroep wordt gedaan neemt de bedrijfscommissie met vijf procent een bescheiden positie in. Binnen de groep van geschillenbeslechters komt de bedrijfscommissie met 35 procent echter op de eerste plaats.
     
  • Is men bekend met de bedrijfscommissie?
    Een ruime meerderheid van de respondenten geeft aan de bedrijfscommissie te kennen. Bovendien geeft circa twee derde van de respondenten aan te weten wat de taken van de bedrijfscommissie zijn. Van die taken is de bemiddelingstaak de bekendste, gevolgd door de (online) vraagbaak.
     
  • Zou men in de toekomst overwegen een beroep te doen op de bedrijfscommissie?
    Ongeveer de helft van de respondenten geeft aan in de toekomst een beroep op de bedrijfscommissie te overwegen, terwijl daarnaast 45 procent aangeeft dat nog niet te weten, maar dat ook niet uit te sluiten. In slechts vijf procent van de gevallen wordt expliciet aangegeven dat men geen beroep op de bedrijfscommissie zal doen.
     
  • Ervaringen met de bedrijfscommissie?
    De enquête levert een goed beeld op hoe door de respondenten tegen de bedrijfscommissie wordt aangekeken. Dit levert zowel positieve als negatieve oordelen op. Er wordt meerdere keren aangegeven dat de lage kosten van de bedrijfscommissie een belangrijke factor zijn. Andere factoren zijn de professionaliteit en de onafhankelijkheid. Sommigen ervaren een drempel om een beroep op de bedrijfscommissie te doen.

Enquête omgaan met conflicten over medezeggenschap (rapportage, samenvatting en nieuwsbericht)


Enkele opmerkingen van deelnemers aan de enquête:

"De zaak die we aan de bedrijfscommissie hadden voorgelegd, is gebruikt om richting achterban en bestuurder te tonen dat we staan voor onze zaak. De uitspraak van de commissie was in het voordeel van de OR en heeft de samenwerking met de bestuurder op een hoger niveau gebracht."


"Ik vind het heel mooi dat de bedrijfscommissie bestaat en dat daar kosteloos een deugdelijk advies of bemiddeling kan worden aangevraagd, indien van toepassing zal ik hiervan zeker gebruik maken. Deze instantie is naar mijn mening onmisbaar en heeft grote waarde voor de medezeggenschap."


"De aanwezigheid van werkgevers én werknemers in de bedrijfscommissie is een voordeel."

powered by sitecore